Bob van der Vleuten

Sinds het ontstaan van het Internet en in het bijzonder de grote ingebruikname ervan sinds de jaren ’00 krijgen de papieren media het zwaar te verduren. Nieuwsberichten dat er bespaard moet worden bij persgroepen en drukkerijen komen geregeld voor. Spijtig want het heeft wel iets, zo’n ouderwets vel papier dat aan grote snelheid door de drukpers is gerold om uiteindelijk onder oma haar aardappelschillen te belanden nadat opa er kennis uit heeft opgesnoven en weer mee is met de actualiteit. Toch is het ook begrijpelijk, alle nieuws krijgen we al seconden na het bekend is via televisie, radio, websites, nieuwsmails, rss-feeds, Twitter, Facebook, en zo kunnen we nog wel even door gaan. Dat er de volgende dag een vel papier in je brievenbus ligt waar heel wat in staat dat je al weet laat dus veel mensen koud, en misschien wel terecht.

Toch probeert de papieren krant zich recht te houden op allerhande manieren. Een iPad aan verlaagde prijs bij een krantenabonnement, elke week een bon voor een overroepen boek dat je gelezen moet hebben volgens de hoofdredacteur, een ticket voor een museum aan verlaagde prijs; het zijn maar een paar voorbeelden van acties waarmee men lezers – of in dit geval beter kopers – moeten lokken. En het lukt, soms. Maar lezen die kopers de krant eigenlijk wel, of is de krant het bijkomstige aan de promotie geworden?

Het nieuwste fenomeen in deze reeks is een wedstrijdje ‘om ter dikste weekendkrant’ tussen de verschillende uitgeverijen. Voegt De Standaard een weekblad toe aan haar weekendkrant dan gooit De Morgen twee magazines in haar bundel. Leuk, toch? Meer leesvoer voor het weekend en aan dezelfde prijs. Ik zou daar akkoord mee kunnen gaan maar dat zou mij herleiden tot een kortzichtige consument die enkel oog heeft voor het gratis-verhaal en het aantal vellen papier dat hij voor zijn geld krijgt. Er is echter meer om in beschouwing te nemen, indien we dit doen wordt duidelijk welke waanzin de weekendkrant wel niet is geworden.

Neem de doorsnee weekendkrant. Die begint met een gewone krant, een paar pagina’s opinie en dan een hoop bijlagen en exclusieven. Daar komen nog een aantal magazines bij en sinds kort ook weekbladen. Een beetje rationeel mens beseft al gauw dat een weekendkrant lezen je langer zal duren dan er tijd is in een weekend. Dat toonden de jongens van Basta! trouwens al eens aan. Met de toevoeging van de magazines wordt het natuurlijk nog een stukje erger. De strijd om de lezer resulteert dus louter in het verspillen van papier en tijd van journalisten, columnisten en andere schrijvers die er aan meewerken. En de kwaliteit? Die gaat er alvast niet op vooruit. Daarenboven is het opmerkelijk hoeveel pagina’s zo goed als geen inhoudelijke invulling meer hebben. Een pagina met een grote foto en een kop in een te groot lettertype zijn al lang geen uitzondering meer en dragen weinig bij aan de leeservaring. Pure waanzin dus, concurrentie dient normaal een aanzet tot innovatie te zijn, bij de kranten zet het eerder aan tot kortzichtige papierverspilling.

In plaats van de weekendkranten elke week een bladzijde dikker te maken zou men mijns inziens beter kijken naar alternatieven: druk een krant van weinig pagina’s maar zeer hoogstaande inhoud. Nieuws dat niet heet van de naald hoeft te zijn om relevant en interessant te blijven kan op die manier volledig tot zijn recht komen, daar waar het anders verdrukt wordt door de dagelijkse drukte van het courante nieuws. Druk een krant die letter per letter de moeite waard is om te lezen ipv in bulk artikels en opiniestukken te produceren waarvan 1/20ste misschien maar kan spreken tot de lezer. Als zo’n weekendkrant op de markt zou komen zou ik deze graag kopen, betalen voor een dik pak papier zonder inhoud doe ik alvast niet meer – tenzij ik een hele hoop patatten te schillen heb misschien.

In het kort: het is tijd voor gezond verstand, kwalitatieve inhoud en hoogstaande journalistiek bij de verschillende krantengroepen.